Dowód z opinii biegłego jako środek dowodowy o specyficznym charakterze oraz przesłanki pozwalające na zakwestionowanie opinii biegłego

 Dowód z opinii biegłego jako środek dowodowy o specyficznym charakterze oraz przesłanki pozwalające na zakwestionowanie opinii biegłego

Jak już zostało wspomniane we wcześniejszych artykułach, dowód z opinii biegłego jest środkiem dowodowym o specyficznym charakterze, czego potwierdzenie stanowi stwierdzenie Sądu Apelacyjnego o tym, że nie mogą mieć do niego zastosowania wszystkie zasady prowadzenia dowodów. Warto w tym miejscu wskazać na przepis art. 217 k.p.c. argumentując to brakiem obowiązku Sądu dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego albo z opinii innego biegłego, gdy sporządzona i dopuszczona przez sąd opinia jest niekorzystna dla strony wnoszącej o przeprowadzenie dowodu, strona nie zgadza się z przedstawionymi w niej wnioskami, jak i nie uznaje argumentacji biegłego. Jednakże § 3 tegoż artykułu wyraźnie stanowi, że Sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione. Z drugiej jednak strony, należy pamiętać o tym, że prywatna ekspertyza zlecona przez stronę nie stanowi dowodu w myśl art. 278 § 1 k.p.c. 

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się stanowisko, iż to, że określony dowód został oceniony niezgodnie z intencją skarżącego, nie oznacza naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Ocena dowodów należy bowiem do sądu orzekającego i nawet w sytuacji, w której z dowodu można było wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd, co jednak nie ma miejsca w omawianym przypadku, nie dochodzi do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Sąd zaś nie jest zobowiązany do uwzględnienia kolejnych wniosków o dowód z opinii innego biegłego, jeżeli sporządzona opinia jest prawidłowa, a potrzeba powołania innego biegłego nie wynika ani z okoliczności sprawy, a jedynie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Wobec powyższego Sąd postąpił właściwie nie dopuszczając dowodu z prywatnej ekspertyzy nie będącej dowodem w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., a tym samym nie pozwalając na zakwestionowanie dowodu z opinii biegłego sądowego. 

Opinia prywatna nie może zastąpić dowodu z opinii biegłego sądowego, gdy jest ona niezbędna w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Sąd orzekający na podstawie art. 286 k.p.c. nie jest  związany wnioskami stron w tym przedmiocie. Sąd zatem decyduje czy istnieje potrzeba wykorzystania wiadomości specjalnych oraz ocenia przydatność i zupełność wydanej opinii.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2015 roku bardzo wyraźnie wskazał, w jaki sposób należy dokonywać oceny dowodu z opinii biegłego. Tak jak już zostało wspomniane wcześniej, dowód ten należy oceniać mając na uwadze wszelkie okoliczności ujawnione w sprawie. Z drugiej jednak, nie ma podstaw, aby nie dawać wiary takiemu dowodowi, gdy opinia sporządzona przez wiarygodnego biegłego jest spójna logicznie oraz gdy sporządzający w racjonalny sposób tłumaczy powzięte wnioski.

Jednakże przeprowadzając wnioskowanie a contrario istnieją powody, by kwestionować taką opinię w sytuacjach, gdy opinia biegłego jest nielogiczna, wewnętrznie sprzeczna, czy też w sposób oczywisty koliduje z aktualnym stanem wiedzy powszechnej, gdy biegły nie zajmuje konkretnego stanowiska w sprawie lub nie jest w stanie obronić przyjętego stanowiska, gdy treść opinii kłóci się z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie, a także, gdy biegły nie ma wystarczającej wiedzy merytorycznej w danej dziedzinie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie zwrócił uwagę, że podważenie mocy dowodowej opinii poprzez zakwestionowanie wiadomości specjalnych, do których biegli się odwołują, bądź wywodzenie z takiej opinii dalszych wniosków opartych na wiadomościach tego rodzaju może nastąpić wyłącznie poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii tych samych biegłych lub z opinii innego biegłego uwzględnionej w art. 286 k.p.c. Bowiem zgodnie z przepisem art. 278 § 1 k.p.c. w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii.

Bibliografia:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. 1964 Nr 43 poz. 296.
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. I CSK 778/15.
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. IV CSK 275/14. 
4. Szelągowski A., Ocena dowodu z opinii biegłego, [w:] Strona internetowa Kancelarii Radcy Prawnego Adam Szelągowski w Łomży, 2016.
5. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. I ACa 177/15.